Volve o tradicional combate de mouros e cristiáns ao municipio de Rairiz de Veiga

  • A Deputación de Ourense colabora coa celebración da "Romaría da Saínza" 2019, que se celebrará do 20 ao 22 de setembro.

Ourense, 18 de setembro de 2019.- A "Romaría da Saínza" 2019 trae de novo a escena o tradicional combate de mouros e cristiáns ao municipio de Rairiz de Veiga, ademais dun completo programa de actividades que inclúe teatro, xogos populares, música, maxia e humor. A presentación desta celebración tivo lugar hoxe no Pazo Provincial, acto no que participou o vicepresidente da Deputación de Ourense, Rosendo Fernández; a alcaldesa e o concelleiro de Rairiz de Veiga, Josefa Asunción Morgade e Manuel Carnero; o presidente da Asociación Socio-Cultural Amigos da Romaría da Saínza, Julio Domínguez; e o membro da organización da Romaría, José Antonio Álvarez.

A Deputación de Ourense colabora con esta romaría que é "unha das últimas festas do verán ourensán e que cada ano reúne a numerosos asistentes para ver a recreación do combate entre mouros e cristiáns, no que os veciños do municipio e da comarca, ataviados cos traxes daquela época, representan este feito ininterrompidamente desde o ano 1840", dixo Rosendo Fernández, quen lembrou que se trata dun evento declarado "Festa de Interese Turístico" pola Xunta de Galicia, no ano 2000.

Pola súa parte, a alcaldesa de Rairiz de Veiga destacou o traballo de organización que hai detrás desta celebración para a que "esperamos unhas 30.000 persoas". Ademais explicou que no tradicional combate de mouros e cristiáns do domingo participan "preto de 70 persoas en cada bando", engadiu Josefa Asunción Morgade.

Programación

O programa de actividades comezará o venres, 20 de setembro, ás 13.00 horas co anuncio da festa cunha descarga de bombas de palenque. Pola tarde, a partir das 17.00 horas será a quenda para os xogos populares no Campo da Festa, seguidos ás 18.00 horas da representación do combate de mouros e cristiáns con monicreques. Ás 18.30 horas, celebrarse a obra de teatro "O Atraco" na Casa do Peto protagonizada por mulleres do municipio, e ás 20.00 horas sairán a escena os máis cativos do concello para representar a obra "O Desván", no mesmo sitio. Tralo teatro chegará, ás 21.00 horas, o humor e a maxia co espectáculo "Todo 100" de Internacional Tanito Clown & Mágico Brais. A música será a encargada de pechar esta primeira xornada festiva coa discoteca móbil Music Scaffold e a orquestra Grupo Nebraska.

O sábado, 21 de setembro, comezará a programación ás 12.30 horas coa celebración da IV Quedada de músicos tradicionais da Romaría da Saínza 2019 no Campo da Festa. Pola tarde, ás 18.00 horas terá lugar a procesión ca Nosa Señora da Mercé desde a Capela da Saínza ata a Igrexa de San Xoán de Rairiz de Veiga. Posteriormente, ás 19.00 horas, celebrarase a VIII edición de "O meu primeiro combate de mouros e cristiáns" no Campo do Castelo. Chegará a música á festa a partir das 22.00 horas coa actuación da orquestra Triunfo e, a partir das 23.45 horas, será o asalto ao Castelo por parte dos mouros. Os fogos de artificio e a música a cargo da orquestra Triunfo e da discoteca móbil Gramola pecharán a xornada.

O domingo, 22 de setembro, comezará a festa ás 11.00 horas coa descarga de bombas de palenque e, ás 12.00 horas, será a procesión desde a Igrexa de Rairiz de Veiga ao Castelo da Saínza acompañada polo Grupo de Gaitas do Concello de Rairiz de Veiga. Trala misa solemne no campo da batalla chegará, ás 13.00 horas, o tradicional combate de mouros e cristiáns no campo do Castelo e, posteriormente actuará a Charanga XL no campo da festa, pechando a Romaría as orquestras Assia e La Oca.

2.000 documentos da historia e da lingua de Galicia, no berce da Ribeira Sacra

O presidente da Deputación de Ourense, Manuel Baltar, participou esta tarde na presentación do libro Mosteiro de Montederramo. Colección documental e índices, do filólogo Ramón Lorenzo, un volume de alto valor no ámbito da investigación e do coñecemento do galego medieval.

Baltar destacou do profesor Lorenzo o seu labor "nunca exento de tesón e de rigor, eixes dun investigador que ao longo da súa vida antepón, por riba de calquera outro fin, o estudo e a defensa da lingua desta nación cultural, principal trazo da nosa identidade".

Ourense, 17 de setembro de 2019.- O presidente da Deputación de Ourense, Manuel Baltar, participou esta tarde no mosteiro de Montederramo na presentación do libro Mosteiro de Montederramo. Colección documental e índices, do que é autor o filólogo Ramón Lorenzo, un volume de alto valor no ámbito da investigación e do coñecemento do galego medieval. Baltar destacou do profesor Ramón Lorenzo o seu labor "nunca exento de tesón e de rigor, eixes dun investigador que ao longo da súa vida antepón, por riba de calquera outro fin, o estudo e a defensa da lingua desta nación cultural, principal trazo da nosa identidade".

O acto contou, ademais do presidente da Deputación de Ourense, coa participación do autor; do secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García; da delegada da Xunta en Ourense, Marisol Díaz; da presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez; do alcalde de Montederramo, Antonio Rodríguez; de Xosé Luís Regueira, director do Instituto da Lingua Galega (ILG), e de Andrés Rodríguez, párroco de Santa María de Montederramo. Tras as intervencións, tivo lugar unha actuación musical do grupo Manseliña, que interpretou varias pezas dos séculos XIII e XIV.

O libro presentado hoxe é froito de décadas de traballo do investigador e filólogo Ramón Lorenzo, así como da colaboración da Xunta e o Consello da Cultura Galega (CCG), unidos para dar ao prelo este traballo esencial para o coñecemento do galego medieval.

Manuel Baltar destacou o "amplo recoñecemento internacional no eido filolóxico" do profesor Ramón Lorenzo "un dos pais da lingüística e da filoloxía galegas, cofundador do Instituto da Lingua Galega, que sentou os alicerces dos estudos sobre o idioma propio de Galicia, grande mestre da Universidade Compostelá, que presenta a edición de preto de dous mil documentos, cos seus correspondentes apéndices".

"Un labor "descomunal e ingrato", como el mesmo apunta na Introdución –dixo Baltar no seu discurso-, realizado ás veces "en condicións penosas". "Beizón, profesor Lorenzo, por realizar este acto no lugar que xerou esa importante prosa tabeliónica que será de grande utilidade, a partir de agora, en papel ou dixital, a quen queira afondar na historia, na filoloxía e noutros campos de investigación", expresou Manuel Baltar, engadindo que "para saber cara a onde imos, resulta imprescindible coñecer o que fomos e o que fixemos, máxima que animou a unha Xeración que marcaría un antes e un despois. Os homes de Nós, Losada Diéguez, Vicente Risco, Ramón Otero Pedrayo e Florentino López-Cuevillas, aos que logo se unirían Cabanillas e Castelao, aquel 30 de outubro de 1920, no que "pra ledicia de todos e pra enseño de moitos" saíu do prelo, en Ourense, a revista Nós".

Baltar agradeceu a Ramón Lorenzo "o seu enorme esforzo por desentrañar o pasado histórico e lingüístico dun territorio, tan noso e tan peculiar, centrado en Montederramo e que abranguía Castro Caldelas, Maceda e Manzaneda, que atravesaba as impresionantes serras de San Mamede, Queixa e das Corzas e que chegaba ata Allariz e a Limia, ata Monterrei e Verín, ensanchándose, polo que logo seria Raia Seca, por Albarellos, Oimbra, Tamaguelos, Mandín, Feces, Vilardevós ou Flor de Rei -como vostede nos ensina-, adentrándose en Portugal, sen que a fronteira política marcase límite nin barreiras".

"Non quero desaproveitar esta ocasión –comentou Baltar- sen manifestarlle ás institucións culturais presentes, e ós persoeiros que nos acompañan, a dispoñibilidade de cooperación da Deputación de Ourense. Algo que vén de vello e que está no espírito e na letra xurídico-administrativa do noso goberno provincial. Non esquezamos, só por dar un exemplo, que foi a Deputación de Ourense, a través do Instituto de Estudos Padre Feijóo, organismo que imos recuperar, quen publicou a Tradución galega da Crónica Xeral e da Crónica de Castela, magna obra, tamén, de Lorenzo Vázquez".

O presidente da Deputación dixo que a Ourensanía "significa aposta pola cultura desde unha nídia perspectiva galeguista, sen epítetos nin apelidos. O galeguismo como cerne da nosa acción política. Se somos galegos é porque nos sentimos ourensáns; nós non renunciamos a nada, aspiramos a todo. Respectamos e honramos a quen nos respecta". E rematou manifestando "a miña satisfacción polo recente Plan Estratéxico para a protección paisaxística, ambiental e urbanística da Ribeira Sacra, plan que beneficiará a 25 concellos de Ourense e de Lugo, entre os que está, como non, Montederramo. Importante pulo que axudará, entre outras accións, a recuperar esta fermosa xoia artística na que nos encontramos. Aquí vos agardamos en 2021, para celebrar a Declaración da Ribeira Sacra, por parte da UNESCO, como Patrimonio da Humanidade", concluíu o presidente Baltar.

Pola súa banda, Valentín García saudou "con enorme satisfacción a publicación desta obra autenticamente monumental, que é a culminación de 40 anos de rigorosidade intelectual e de traballo constante a prol da lingua de Galicia desde o ámbito dos estudos medievais, nos que Ramón Lorenzo creou escola. O profesor agasállanos hoxe cunha colección de case 2.000 documentos que é toda unha regalía para os estudosos da nosa historia e da nosa lingua, unha fonte fundamental para ampliar o coñecemento sobre o que fomos e o que somos hoxe os galegos e as galegas". "Con esta publicación remata un labor de décadas dedicadas a editar con primor filolóxico e pór a disposición de toda a comunidade a colección de documentos de Santa María de Montederramo", dixo.

Na mesma liña, Rosario Álvarez expresou que se trata "dunha colección dunha riqueza extraordinaria polo seu número e unha crónica de vida da época nunha ampla área de influencia".

A obra, en soporte mixto papel-CD, contén a edición de toda a colección documental do mosteiro de Santa María de Montederramo, desde o primeiro texto que se conserva (de 1124) ata os últimos escritos en pergamiño no século XVI (1560), ata completar un total de 1880 documentos, seguidos de dous longos apéndices que conteñen dúas cartas executorias de 1520 e 1606 que reproducen moitos dos textos anteriores. O volume inclúe ademais un índice antroponímico, outro toponímico e unha extensa introdución na que figuran notas de carácter histórico, as normas de transcrición e consideracións sobre características ortográficas e lingüísticas.

Edítase no marco do proxecto "Gallaeciae Monumenta Historica", un repositorio de documentación histórica desenvolvido e promovido polo CCG coa participación e colaboración de institucións coma o Centro Ramón Piñeiro (Xunta de Galicia), o ILG, a Real Academia Galega e o Instituto de Estudos Galegos "Padre Sarmiento" do CSIC.

Sempre Xonxa e Chano Piñeiro, protagonistas da primeira exposición de produción propia do OUFF

  • O presidente da Deputación de Ourense destacou hoxe na súa inauguración que esta mostra céntrase na "primeira longametraxe rodada en galego, en 35mm, e rodada integramente na nosa provincia, en Valdeorras, Santoalla, no Concello de Petín".

  • Manuel Baltar sinalou que esta exposición pretende "reivindicar a Ourense como plató de cine" e adiantou que "seguiremos a traballar nesta liña da produción propia do Festival e na memoria histórica audiovisual".

  • A mostra, que poderá visitarse no centro cultural "Marcos Valcárcel" ata o día 27 de outubro, amosa elementos de atrezzo da película e obxectos persoais do director.

Ourense, 17 de setembro de 2019.- A exposición "Filmando en Ourense. Chano Piñeiro. 1989-2019", convértese na primeira mostra de produción propia do Ourense Film Festival (OUFF). A inauguración da exposición tivo lugar hoxe no centro cultural "Marcos Valcárcel", acto no que participou o presidente da Deputación de Ourense, Manuel Baltar, o director artístico do OUFF, Miguel Anxo Fernández; a comisaria da mostra, Marta Villar; o director de AGADIC, Jacobo Sutil; e a viúva do director Chano Piñeiro, Mari Luz Montes.

O presidente da Deputación de Ourense destacou que esta mostra está centrada na "primeira longametraxe rodada en galego en 35mm e rodada integramente na nosa provincia, en Valdeorras, en Satoalla, no Concello de Petín" e que foi estreada "o 25 de novembro de 1989, e novembro é o mes de Ourense, no que celebramos o noso patrón, a San Martiño".

Sempre Xonxa é –segundo Manuel Baltar- unha película mítica de 114 minutos, unha película realista que a través das súas catro estacións fai repaso dunha historia vencellada a alma de Ourense, a emigración. Esta exposición pretende, polo tanto, "reivindicar a nosa provincia como plató de cine", dixo Manuel Baltar, quen adiantou que "seguiremos nesa liña da produción propia do OUFF e da memoria histórica audiovisual" e lembrou que Ourense tamén foi escenario da "primeira curtametraxe rodada en galego por un cineasta de Ourense, Eloy Lozano, en 1974, "Retorno a Tagen Ata", baseado nun relato de Méndez Ferrín, tamén ourensán das Terras de Celanova".

Mari Luz Montes salientou a aposta de Chano Piñeiro hai 30 anos polo sector audiovisual e dixo que el pensaba que "calquera país que non aposte polo audiovisual está condenado a desaparecer", "e o tempo deulle a razón", dixo a súa viúva, quen emocionada afirmou que "a Chano lle faría moi feliz ver hoxe a evolución do cine galego e diriámoslle: Chano tiñas razón, o cine galego é posible". Neste mesmo sentido, o presidente do goberno provincial recuperou as palabras de Mari Luz Montes e dixo que a afirmación "facer cine en Galicia é posible e facer cine en galego é necesario", era "unha frase dun visionario, un pioneiro que tamén rodara aquí, na provincia de Ourense, a súa curta "Mamasunción" de 35mm".

Pola súa parte, o director de AGADIC afirmou que "o sector audiovisual está a vivir un momento doce", resultado dun proceso de moitos anos que ten "uns pioneiros que están aquí perfectamente representados nesta exposición, tanto a película Sempre Xonxa como Chano Piñeiro, que son os que iniciaron as películas de ficción rodadas en versión orixinal en galego".

Esta exposición, comisariada por Marta Villar, quere servir de recordo aos 30 anos de Sempre Xonxa, a primeira longametraxe en galego, que foi rodada na provincia de Ourense polo director Chano Piñeiro. Na mostra pódense ver obxectos persoais do director, cedidos pola súa viúva, xunto con elementos de atrezzo da rodaxe, nunha exposición sen precedentes que se completa coa proxección en bucle da película.

Marta Villar explicou que a mostra está estruturada de acordo á distribución que fai Chano Piñeiro en Sempre Xonxa, na que fai "coincidir o ciclo anual co ciclo vital dividindo a película nas catro estacións: a primavera que a asocia coa infancia, o verán que llo da á xuventude, o outono que llo dá a madurez e o inverno no que reflexa a etapa da vellez". Así mesmo, o director artístico do OUFF dixo que esta mostra é "unha merecida homenaxe a Chano Piñeiro, a quen o audiovisual galego lle debe moito" e que con esta exposición o OUFF "inicia unha serie de exposicións de produción propia para reivindicar á provincia de Ourense neste sector, e tamén como factor de compromiso co audiovisual galego".

Ademais de facer memoria con obxectos moi característicos do filme, búscase resaltar a toda a provincia de Ourense nas orixes do cine galego e, tamén, como escenario natural para rodaxes. Sempre Xonxa foi dirixido por Chano Piñeiro, director autodidacta moi vinculado a Ourense, que se converteu nunha icona do cinema galego dende a súa primeira curtametraxe en 35 mm, "Mamasunción". A exposición poderá visitarse ata o día 27 de outubro no Centro Cultural "Marcos Valcárcel" con entrada gratuíta.

O OUFF volverá encher a cidade de cine e de actividades paralelas durante a súa 24ª edición. "O intimismo da rodaxe de Elisa e Marcela" de Zoe Sala Coixet (Centro Cultural Marcos Valcárcel, 23 de setembro e o 13 de outubro) con fotografías íntimas da rodaxe da película e "Memoria erótica. Debuxos de Xurxo Oro Claro" (Galería Visol, 26 de setembro ao 5 de outubro) sobre a colección de relatos inéditos de Carlos Velo "Memoria erótica", completan o cartel de exposicións que forman parte do festival.

Manuel Baltar defende o termalismo como un aliado "para o reto demográfico e a dinamización do rural"

  • O presidente da Deputación de Ourense afirmou hoxe no Congreso Internacional "Termalismo 2021-2027", que se celebra no balneario de Lobios, que o traballo en rede, a comunicación, a innovación e considerar a auga como un eixo estratéxico, como estamos a facer na provincia de Ourense, supón unha fortaleza competitiva".

  • O congreso, que se celebra no balneario de Lobios, organizado polo proxecto "Raia Termal" e co liderado da Deputación de Ourense, a Confederación Hidrográfica Miño-Sil, e os municipios transfronteirizos de Terras de Bouro e Melgaço, reúne a representantes de 17 países que analizan o termalismo desde as perspectivas socioeconómicas, de saúde, turismo e de dinamización do territorio.

Ourense, 17 de setembro de 2019.- O presidente da Deputación de Ourense, Manuel Baltar, defendeu hoxe na primeira xornada do congreso internacional termal, que se celebra en Lobios, ao termalismo como un aliado "para o reto demográfico e a dinamización do rural". Baltar afirmou: "O traballo en rede, a comunicación, a innovación e considerar a auga como un eixo estratéxico, como estamos a facer na provincia de Ourense, supón unha fortaleza competitiva".

O congreso, baixo o título de "Termalismo 2021-2027. Dinamización dos territorios e reto demográfico", contou no acto inaugural coa participación do vicepresidente segundo da Deputación de Ourense, Armando Ojea, quen destacou a importancia de promover o desenvolvemento sostible nos territorios que abrangue o proxecto Raia Termal e potenciar os recursos turísticos e de patrimonio para que esta zona sexa un motor económico".

O congreso, organizado polo proxecto "Raia Termal" e coliderado pola Deputación de Ourense, a Confederación Hidrográfica Miño-Sil, e os municipios transfronteirizos portugueses de Terras de Bouro e Melgaço, reúne a representantes de 17 países que analizan o termalismo desde as perspectivas socioeconómicas, de saúde, turismo e de dinamización do territorio.

O presidente do goberno provincial participou, xunto a Thierry Dubois, presidente da European Spas Association, no panel "Territorios termais en Europa, importancia e horizonte de oportunidades", salientando a innovación que supuxo en 2014 a posta en marcha, conxuntamente entre a Deputación de Ourense e a Xunta de Galicia, do Plan "Ourense, a provincia termal", que se atopa executado ao 70 % e que viu como nestes anos se teñen aberto novas instalacións termais como os balnearios de Cortegada e o de Caldas de Partovia e, en meses, poderemos gozar do novo balneario de Berán". "Realidades -afirmou- que foron acompañadas polo labor dos concellos e pola colaboración público-privada, e neste sentido teño que recoñecer o traballo que realiza a Fundación San Rosendo, unha das alma-mater do termalismo en Ourense".

Un esforzo empresarial, administrativo, institucional e de boas prácticas que fixo posible, destacou o presidente Baltar, que Ourense acadase "esa imaxe de "provincia termal" gañada a pulso". "Un traballo que ten moito que ver coas once vilas termais da provincia e, en total, cos vinte concellos que contan no seu territorio con surxencias e outras cuestións de carácter termal que poden ter unha explotación adecuada, rendible e sostible no ámbito termal", expresou, lembrando tamén o labor que fai a Universidade de Vigo, "co Campus da Auga en Ourense, que nos achega o coñecemento e a perspectiva científica que debe acompañar calquera política pública neste ámbito".

Baltar salientou as diferentes perspectivas nas que traballa a Deputación de Ourense no ámbito termal, e ademais da saúde e o turismo citou o "termalismo deportivo": "En instalacións balnearias como as de Laias ou Arnoia, coa posta en marcha de infraestruturas de pantaláns e ximnasios, conseguimos que as mellores seleccións do mundo de remo e piragüismo veñan a Ourense a preparar campionatos do mundo e de Europa, e olimpíadas, o cal da unha grande visibilidade e proxección á nosa provincia".

O traballo en rede nos ámbitos nacional e internacional é outro dos aspectos que Manuel Baltar considera fundamental para seguir impulsando esa visión integral de provincia e, sinaladamente, para a promoción dunha das grandes fortalezas do territorio ourensán, como e o termalismo. Un labor que Baltar tamén desenvolve desde a xunta de goberno da FEMP; como presidente de Partenalia, a asociación europea de gobernos provinciais; como vicepresidente da CEPLI, a confederación europea de poderes locais intermedios, e nuns días, desde o cargo de presidente da rede termal pública máis importante do mundo, a EHTTA, que integra a 51 espazos termais de 17 países.

O congreso, no que participan uns cen representantes de 17 países, forma parte das actuacións do proxecto "Raia Termal", cofinanciado polo Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (FEDER) a través do Programa Interreg V-A España-Portugal (POCTEP) 2014-2020. Este proxecto pretende poñer en valor os recursos naturais termais e vertebrar de xeito conxunto as iniciativas de xestión e comercialización para crear un único destino termal de fronteira e contribuír así ao desenvolvemento do termalismo e favorecer o turismo de calidade na zona transfronteiriza entre Galicia e o norte de Portugal.

Na xornada de hoxe entre os relatores participantes destacan o xornalista Manuel Campo Vidal, presidente de Next Educación, quen vén traballando coa Deputación de Ourense en iniciativas a prol do reto demográfico, e quen hoxe expuxo a súa visión do reto demográfico en Europa desde a perspectiva dos territorios rurais con balnearios.

Tamén se analizou por parte de Emilio Canda, do Ministerio de Facenda, o ámbito dos fondos comunitarios e as oportunidades para os territorios termais; o ámbito de Asia e os enfoques da dinamización rural baseada no termalismo; a experiencia de Foz de Iguaçú a través do termalismo; o turismo de benestar nas zonas rurais do norte de Portugal; a desestacionalización dun destino termal, e o reto de manter poboación nos territorios rurais por medio do turismo termal.