2.000 documentos da historia e da lingua de Galicia, no berce da Ribeira Sacra

O presidente da Deputaci贸n de Ourense, Manuel Baltar, participou esta tarde na presentaci贸n do libro Mosteiro de Montederramo. Colecci贸n documental e 铆ndices, do fil贸logo Ram贸n Lorenzo, un volume de alto valor no 谩mbito da investigaci贸n e do co帽ecemento do galego medieval.

Baltar destacou do profesor Lorenzo o seu labor "nunca exento de tes贸n e de rigor, eixes dun investigador que ao longo da s煤a vida antep贸n, por riba de calquera outro fin, o estudo e a defensa da lingua desta naci贸n cultural, principal trazo da nosa identidade".

Ourense, 17 de setembro de 2019.- O presidente da Deputaci贸n de Ourense, Manuel Baltar, participou esta tarde no mosteiro de Montederramo na presentaci贸n do libro Mosteiro de Montederramo. Colecci贸n documental e 铆ndices, do que 茅 autor o fil贸logo Ram贸n Lorenzo, un volume de alto valor no 谩mbito da investigaci贸n e do co帽ecemento do galego medieval. Baltar destacou do profesor Ram贸n Lorenzo o seu labor "nunca exento de tes贸n e de rigor, eixes dun investigador que ao longo da s煤a vida antep贸n, por riba de calquera outro fin, o estudo e a defensa da lingua desta naci贸n cultural, principal trazo da nosa identidade".

O acto contou, ademais do presidente da Deputaci贸n de Ourense, coa participaci贸n do autor; do secretario xeral de Pol铆tica Ling眉铆stica, Valent铆n Garc铆a; da delegada da Xunta en Ourense, Marisol D铆az; da presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario 脕lvarez; do alcalde de Montederramo, Antonio Rodr铆guez; de Xos茅 Lu铆s Regueira, director do Instituto da Lingua Galega (ILG), e de Andr茅s Rodr铆guez, p谩rroco de Santa Mar铆a de Montederramo. Tras as intervenci贸ns, tivo lugar unha actuaci贸n musical do grupo Manseli帽a, que interpretou varias pezas dos s茅culos XIII e XIV.

O libro presentado hoxe 茅 froito de d茅cadas de traballo do investigador e fil贸logo Ram贸n Lorenzo, as铆 como da colaboraci贸n da Xunta e o Consello da Cultura Galega (CCG), unidos para dar ao prelo este traballo esencial para o co帽ecemento do galego medieval.

Manuel Baltar destacou o "amplo reco帽ecemento internacional no eido filol贸xico" do profesor Ram贸n Lorenzo "un dos pais da ling眉铆stica e da filolox铆a galegas, cofundador do Instituto da Lingua Galega, que sentou os alicerces dos estudos sobre o idioma propio de Galicia, grande mestre da Universidade Compostel谩, que presenta a edici贸n de preto de dous mil documentos, cos seus correspondentes ap茅ndices".

"Un labor "descomunal e ingrato", como el mesmo apunta na Introduci贸n 鈥揹ixo Baltar no seu discurso-, realizado 谩s veces "en condici贸ns penosas". "Beiz贸n, profesor Lorenzo, por realizar este acto no lugar que xerou esa importante prosa tabeli贸nica que ser谩 de grande utilidade, a partir de agora, en papel ou dixital, a quen queira afondar na historia, na filolox铆a e noutros campos de investigaci贸n", expresou Manuel Baltar, engadindo que "para saber cara a onde imos, resulta imprescindible co帽ecer o que fomos e o que fixemos, m谩xima que animou a unha Xeraci贸n que marcar铆a un antes e un despois. Os homes de N贸s, Losada Di茅guez, Vicente Risco, Ram贸n Otero Pedrayo e Florentino L贸pez-Cuevillas, aos que logo se unir铆an Cabanillas e Castelao, aquel 30 de outubro de 1920, no que "pra ledicia de todos e pra ense帽o de moitos" sa铆u do prelo, en Ourense, a revista N贸s".

Baltar agradeceu a Ram贸n Lorenzo "o seu enorme esforzo por desentra帽ar o pasado hist贸rico e ling眉铆stico dun territorio, tan noso e tan peculiar, centrado en Montederramo e que abrangu铆a Castro Caldelas, Maceda e Manzaneda, que atravesaba as impresionantes serras de San Mamede, Queixa e das Corzas e que chegaba ata Allariz e a Limia, ata Monterrei e Ver铆n, ensanch谩ndose, polo que logo seria Raia Seca, por Albarellos, Oimbra, Tamaguelos, Mand铆n, Feces, Vilardev贸s ou Flor de Rei -como vostede nos ensina-, adentr谩ndose en Portugal, sen que a fronteira pol铆tica marcase l铆mite nin barreiras".

"Non quero desaproveitar esta ocasi贸n 鈥揷omentou Baltar- sen manifestarlle 谩s instituci贸ns culturais presentes, e 贸s persoeiros que nos acompa帽an, a dispo帽ibilidade de cooperaci贸n da Deputaci贸n de Ourense. Algo que v茅n de vello e que est谩 no esp铆rito e na letra xur铆dico-administrativa do noso goberno provincial. Non esquezamos, s贸 por dar un exemplo, que foi a Deputaci贸n de Ourense, a trav茅s do Instituto de Estudos Padre Feij贸o, organismo que imos recuperar, quen publicou a Traduci贸n galega da Cr贸nica Xeral e da Cr贸nica de Castela, magna obra, tam茅n, de Lorenzo V谩zquez".

O presidente da Deputaci贸n dixo que a Ourensan铆a "significa aposta pola cultura desde unha n铆dia perspectiva galeguista, sen ep铆tetos nin apelidos. O galeguismo como cerne da nosa acci贸n pol铆tica. Se somos galegos 茅 porque nos sentimos ourens谩ns; n贸s non renunciamos a nada, aspiramos a todo. Respectamos e honramos a quen nos respecta". E rematou manifestando "a mi帽a satisfacci贸n polo recente Plan Estrat茅xico para a protecci贸n paisax铆stica, ambiental e urban铆stica da Ribeira Sacra, plan que beneficiar谩 a 25 concellos de Ourense e de Lugo, entre os que est谩, como non, Montederramo. Importante pulo que axudar谩, entre outras acci贸ns, a recuperar esta fermosa xoia art铆stica na que nos encontramos. Aqu铆 vos agardamos en 2021, para celebrar a Declaraci贸n da Ribeira Sacra, por parte da UNESCO, como Patrimonio da Humanidade", conclu铆u o presidente Baltar.

Pola s煤a banda, Valent铆n Garc铆a saudou "con enorme satisfacci贸n a publicaci贸n desta obra autenticamente monumental, que 茅 a culminaci贸n de 40 anos de rigorosidade intelectual e de traballo constante a prol da lingua de Galicia desde o 谩mbito dos estudos medievais, nos que Ram贸n Lorenzo creou escola. O profesor agas谩llanos hoxe cunha colecci贸n de case 2.000 documentos que 茅 toda unha regal铆a para os estudosos da nosa historia e da nosa lingua, unha fonte fundamental para ampliar o co帽ecemento sobre o que fomos e o que somos hoxe os galegos e as galegas". "Con esta publicaci贸n remata un labor de d茅cadas dedicadas a editar con primor filol贸xico e p贸r a disposici贸n de toda a comunidade a colecci贸n de documentos de Santa Mar铆a de Montederramo", dixo.

Na mesma li帽a, Rosario 脕lvarez expresou que se trata "dunha colecci贸n dunha riqueza extraordinaria polo seu n煤mero e unha cr贸nica de vida da 茅poca nunha ampla 谩rea de influencia".

A obra, en soporte mixto papel-CD, cont茅n a edici贸n de toda a colecci贸n documental do mosteiro de Santa Mar铆a de Montederramo, desde o primeiro texto que se conserva (de 1124) ata os 煤ltimos escritos en pergami帽o no s茅culo XVI (1560), ata completar un total de 1880 documentos, seguidos de dous longos ap茅ndices que conte帽en d煤as cartas executorias de 1520 e 1606 que reproducen moitos dos textos anteriores. O volume incl煤e ademais un 铆ndice antropon铆mico, outro topon铆mico e unha extensa introduci贸n na que figuran notas de car谩cter hist贸rico, as normas de transcrici贸n e consideraci贸ns sobre caracter铆sticas ortogr谩ficas e ling眉铆sticas.

Ed铆tase no marco do proxecto "Gallaeciae Monumenta Historica", un repositorio de documentaci贸n hist贸rica desenvolvido e promovido polo CCG coa participaci贸n e colaboraci贸n de instituci贸ns coma o Centro Ram贸n Pi帽eiro (Xunta de Galicia), o ILG, a Real Academia Galega e o Instituto de Estudos Galegos "Padre Sarmiento" do CSIC.