Elixio Rivas recibe de Manuel Baltar a medalla de ouro da provincia de Ourense polo seu labor a prol da etnograf铆a e da lingua galegas

  • O presidente da Deputaci贸n destacou no acto celebrado no sal贸n de plenos do Pazo Provincial que con este reco帽ecemento "o goberno provincial pon en valor a traxectoria e as importantes achegas investigadoras, did谩cticas e de preservaci贸n do noso, que fixo Elixio Rivas, un gran "ourensabio", honrando sempre a Ourense".

  • Rivas, quen agradeceu a m谩xima distinci贸n que outorga a Deputaci贸n, dixo que dedicou toda a s煤a vida profesional 谩 investigaci贸n etimol贸xica, e destacou que o top贸nimo "Ourense" data de hai 4.000 anos e procede da "auga", "unha auga, que na nosa provincia ten, a铆nda, un maior significado polo seu car谩cter termal", agradecendo ao presidente Manuel Baltar "o labor que fai a prol do noso termalismo".

Ourense, 1 de abril de 2019.- O fil贸logo e etn贸grafo ourens谩n Elixio Rivas Quintas recibiu hoxe de mans do presidente da Deputaci贸n de Ourense, Manuel Baltar, a medalla de ouro da provincia de Ourense, un galard贸n outorgado pola instituci贸n provincial que, nesta ocasi贸n, rende homenaxe e pon en valor as importantes achegas de Elixio Rivas nos 谩mbitos da toponimia, a etimolox铆a e a lingua galegas, un tesouro cultural que este "ourensabio" soubo investigar, preservar e impulsar como poucos, polo respecto 谩 nosa historia, a nosa fala e 谩s nosas tradici贸ns, que marcaron sempre a s煤a dilatada carreira profesional", expresou Manuel Baltar.

No acto de entrega do galard贸n, que tivo lugar no sal贸n de plenos do Pazo Provincial Baltar salientou que segundo consta no Regulamento de Honores e Distinci贸ns "茅 de obrigado deber deste goberno provincial promover a exaltaci贸n dos seus fillos m谩is ilustres, xa que dedicaron o mellor das s煤as vidas pondo o seu talento e intelixencia en favor do noso desenvolvemento cultural, art铆stico, musical, social e econ贸mico, como 茅 o caso do noso ilustre galardoado, que tanto leva aportado, e que segue fortalec茅ndonos cunha inxente e rigorosa obra de estudo e difusi贸n nos terreos da historia, a etnograf铆a e a ling眉铆stica -principalmente na lexicograf铆a-, a onom谩stica e a toponimia".

Baltar dixo que don Elixio "sempre sorprende aos que que nos achegamos 谩 s煤a humanidade; inmensa e xenerosa, profundamente ourens谩", e destacou entre os saberes e achegas de Rivas "o seu labor de investigaci贸n e posta en valor do Cami帽o Moz谩rabe. A don Elixio a ao seu tes贸n o fen贸meno Xacobeo d茅belle, nada menos, que unha ruta de peregrinaxe que contribu铆u 谩 unidade cristi谩 desde antes da Reconquista".

Manuel Baltar fixo especial fincap茅 "na Ourensan铆a de quen acada hoxe o galard贸n do que hai tempo era merecente, porque parafraseando o t铆tulo dun gran libro de Bieito Iglesias, s铆ntome moi honrado en terlle entregado a Elixio Rivas Quintas o mellor ouro, o Ouro de Ourense".

Baltar remarcou que a Ourensan铆a "non 茅 unha afirmaci贸n reduccionista e cantonal. Todo o contrario, non hai m谩is que ler o Manifesto redactado por Lu铆s Gonz谩lez Tosar, quen percibiu como ningu茅n a nosa evidente peculiaridade: o ser e o entender "dos que somos de eiqu铆". Un sentimento fondo que ven dos devanceiros, da nosa propia maneira de ser, do noso xeito de andar e percorrer o mundo". Por iso, conclu铆u o presidente provincial, "a Ourensan铆a toda, desde Xunqueira de Amb铆a a Sidney, de Allariz a Nova York, de Maceda 谩 Patagonia e desde este noso Ourense ao Orense que fundou Ram贸n Santamarina na Pampa, proclamamos o orgullo de contarmos, nesta terra, nesta cultura e na lingua propia de Galicia, con don Elixio Rivas Quintas, medalla de ouro de Ourense".

Pola s煤a banda, Elixio Rivas, quen agradeceu a m谩xima distinci贸n que lle outorga a Deputaci贸n de Ourense, dixo que dedicou toda a s煤a vida profesional 谩 investigaci贸n etimol贸xica, e destacou que o top贸nimo "Ourense" data de hai 4.000 anos e procede da "auga", "unha auga, que na nosa provincia ten, a铆nda, un maior significado polo seu car谩cter termal", agradecendo ao presidente Manuel Baltar "o labor que fai a prol do noso termalismo" e por "restaurar con seu labor" a grandeza que merece ter a riqueza termal da provincia de Ourense.

Rivas expresou que a s煤a tarefa investigadora ao longo de d茅cadas "foi a de recoller o legado dos 煤ltimos herdeiros da tradici贸n rural galega", anos de traballo de campo, viaxes e investigaci贸n acad茅mica nos que analizou documentos e achegas etnogr谩ficas que permitiron enriquecer 谩 nosa cultura con 16.000 palabras m谩is no diccionario galego; 45.000 novas definici贸ns e m谩is de 10.000 p谩xinas de toponimia, onom谩stica e historia de Galicia. "Qu茅dame a satisfacci贸n de ter podido rescatar para a memoria o labor de 490 ourens谩ns que non ficar谩n no esquecemento, e outros temas m谩is, anacos da nosa terra, que non merecen ser fundidos no anonimato dun mundo alleo e inhumano no que todo semella difuminado e tragado pola t茅cnica e as m谩quinas sen alma", dixo Rivas.

O acto contou coa laudatio a cargo de Jos茅 Antonio Quintas, vicepresidente da asociaci贸n cultural "Amigos do Cami帽o Moz谩rabe-V铆a da Prata Ourense", e do escritor e membro da RAG Xes煤s Ferro Ruibal. O instrutor do expediente de honra, o deputado provincial de Cultura, Manuel Doval, deu lectura a resoluci贸n pola cal a Deputaci贸n de Ourense outorga a medalla de ouro a Elixio Rivas. A concesi贸n do galard贸n foi aprobada en sesi贸n plenaria pola corporaci贸n provincial o pasado 25 de xaneiro, ditaminando conceder a Eligio Rivas a dita distinci贸n. Manuel Doval destacou que se lle outorga este reco帽ecemento "como homenaxe do noso pobo a toda unha longa traxectoria intelectual marcada polo seu car谩cter de traballador incansable e a s煤a implicaci贸n no estudo e difusi贸n dos principais valores culturais da nosa provincia".

A Medalla de Ouro da Provincia de Ourense que recibiu hoxe Eligo Rivas s煤mase as distinci贸ns que xa ten recibido, como o Premio Otero Pedrayo en 1980 pola s煤a obra A Limia, o Premio "Taboada Chivite" (1980) ou a Medalla Castelao da Xunta de Galicia (2000), entre outras.

"Algunhas persoas desenvolven s煤a carreira estritamente ligados 谩 poboaci贸n que os viu nacer, e a s煤a actividade transcende fondamente os l铆mites da provincia e contrib煤e a fomentar o co帽ecemento desta poboaci贸n a niveis insospeitados. Este 茅 o caso do ourens谩n Eligio Rivas", recolle o expediente, destacando a vinculaci贸n do galardoado coa s煤a terra natal: "o seu lugar de nacemento marca profundamente o interese que sempre manifestou pola comarca da Limia. Son moitos os seus estudos e investigaci贸ns sobre esta comarca, que te帽en formado parte da relaci贸n de publicaci贸ns que ten feito", como a obra "A Limia", unha das m谩is de cincuenta publicaci贸ns das que 茅 autor "abarcando tem谩ticas coma historia, filolox铆a, toponimia, lexicograf铆a, viaxes, arte ou etnograf铆a".

O acto, presidido por Manuel Baltar, contou coa presenza do presidente do Parlamento de Galicia, Miguel Santalices; o alcalde de Ourense, Jes煤s V谩zquez familiares de Elixio Rivas; directivos da asociaci贸n cultural "Amigos da V铆a da Prata", e representantes dos 谩mbitos institucional, cultural e social, contando no apartado musical co gaiteiro da Real Banda de Gaitas Marco Foxo, quen interpretou ao remate do acto o Himno Oficial da Provincia de Ourense, Ourense no solpor.

Biograf铆a

Elixio Rivas (Fondo de Vila, Xunqueira de Amb铆a, 1925) 茅 licenciado en Filolox铆a Rom谩nica pola Universidade de Santiago de Compostela (1975) e doutor na mesma especialidade (1979). Especialista en Toponimia, a s煤a tese de doutoramento sobre esta materia e os seus traballos de investigaci贸n etimol贸xica son un referente nos estudos universitarios referidos a esta tem谩tica. 脡 membro da Comisi贸n de Toponimia da Xunta de Galicia desde 1978 e fundador e presidente da Asociaci贸n Galega de Onom谩stica da Universidade de Santiago, as铆 como correspondente da Real Academia da Historia.

Autor do gran proxecto sobre o l茅xico rural do noroeste de Espa帽a, con 25 libros sobre esta tem谩tica, Rivas levou a cabo, ademais, iniciativas como a restauraci贸n da ermida de San Mamede; a creaci贸n da Aula da Natureza en O Caudillo; os traballos a prol da restauraci贸n do Cami帽o Moz谩rabe de Santiago, e a creaci贸n e restauraci贸n das pezas do Museo Etnogr谩fico situado en Montemedo, Os Milagros.